Malawi, Satemwa Juli 2016

Malawi, een bijzonder land binnen Afrika

Malawi is een arm land maar daarentegen heel gastvrij, veilig en stabiel. Het land waar we 10 dagen zullen zijn om alleen maar thee te ademen. Ik neem jullie mee op deze bijzondere reis. Ik heb deze reis gewonnen door Nederlands Thee Kampioen 2016 te worden 🙂 Ik denk dat ik zelf nooit voor Malawi gekozen zou hebben om naar toe te reizen voor thee. Thee in Malawi staat bekend om zijn prachtige kleur in je kopje zodat het in blends van je theezakje met melk niet grauw wordt maar mooi zijn kleur blijft behouden. Niet echt aantrekkelijk als je bijzondere theesoorten zoekt….

ALLES BEHALVE WAAR! DE TIJD STAAT OOK HIER NIET STIL EN MALAWI HERBERGT ONDERTUSSEN PARELTJES AAN THEESOORTEN…

We beginnen onze reis met een vlucht van Amsterdam naar Kenia. Op de vlucht van Kenia naar Blantyre is ons vliegtuig stuk en hebben we flink vertraging. We stappen in de groene bus van Satemwa, waar we de komende dagen vaker gebruik van zullen maken.

We komen dan ook vrij laat op Satemwa aan. Daar staat ons een fantastische welkome verrassing te wachten. We dineren in Huntingdon House en mogen daar ook een nacht slapen! Huntingdon House is een prachtig koloniaal gebouw en het luxe gastenverblijf van Satemwa.

Dag 1                                                                                                                                                                                                                                        Na een heerlijke nacht en ontbijt in de zon vertrekken we naar het TRFC (Tea Research Foundation of Central africa). Hier zien we voor het eerst de uitgestrekte theevelden. Zoveel prachtige kleuren groen!  Bij de TRFC aangekomen worden we verwelkomd door de directeur en 3 collega’s. Een rondleiding volgt en een presentatie, natuurlijk met guppen van verschillende variëteiten thee. In dit onderzoekscentrum wordt geëxperimenteerd met nieuwe theesoorten. Hier worden theesoorten nog gekruist door insecten in afgeschermde bosgebieden (jungle). Het ontbreekt de onderzoekers hier aan de financiële middelen om uitgebreid onderzoek te doen en bij de vooruitstrevende theelanden te horen zoals Kenia.

Er wordt in deze theegebieden gewerkt met Smallholders. Kleine boeren die stukjes land bezitten waar thee op groeit. Zij worden onderwezen in aanplant, verzorging en oogst van deze thee om hierdoor de thee te kunnen verkopen aan de tea estates. Een smallholder kan hierdoor 450-500 euro per jaar verdienen. Leidinggevenden van de smallholders verdienen ongeveer 1500 euro per jaar. Ze moeten hier wel 3 gezinnen van onderhouden (hun eigen gezin en 2 families)

Het wordt al vroeg donker, rond 17.00 uur en rijden naar ons nieuwe verblijf. Een grote villa met grote woonkamer en open haard, waar we de komende dagen zullen blijven

Dag 2                                                                                                                                                                                                                                    We gaan naar de theefabriek van Satemwa. Achter in de Pick-up! Dat is even anders dan de bus! Gehutst en gebutst komen we aan. We worden welkom geheten bij de cupping ruimte en bekijken een film van de history van Satemwa. Custom, een van de de tea cuppers gaat met ons proeven. We proeven voor het eerst hier de specialty thee waar Satemwa in vooruit streeft. Op dit moment zijn ze nog de enige fabriek in Malawi die zich hier mee bezig houdt. Malawi produceert voornamelijk zwarte thee CTC (cut tea curl) zodat dit in theezakjes verwerkt kan worden. Hier wordt ook witte thee, groene thee, gestoomde groene thee, oolong en pu erh gemaakt. Dat is heel bijzonder. Ook zwarte thee wordt hier met de hand verwerkt en bestaat uit grote blaadjes die niet gesneden en gecrushed worden! Dit gebeurt allemaal nog in kleine hoeveelheden. Het top plukseizoen loopt hier van december tot en met maart/april. In de maanden daarna wordt nog geplukt maar kleine hoeveelheden. Wij zijn hier dus in de winter. (Het is hier ook niet warmer dan 15 graden, we zitten op een hoogvlakte).

 

Terug in de bungalow voor lunch, ontmoeten we Dr. Hastings. Hij is nu met pensioen maar produceert zelf nog thee. Hij is de voormaling directeur van de TRFC, komt uit Noord Malawi en heeft een dag gereisd om met ons te praten. We rijden samen naar de theevelden waar hij ons uitgebreid uitleg geeft hoe hier wordt omgegaan met de theestruiken en waarom. We kunnen veel vragen stellen en hij heeft de antwoorden! Deze man bezit zo’n schat aan kennis! We dringen steeds om hem heen om geen woord te missen.

We bezoeken de kraamkamer van de theeplanten, waar ze opgekweekt worden en waar alle variëteiten staan. Hier staan ze ongeveer een jaar voordat ze het open veld in gaan. Jammer dat we la weer afscheid moeten nemen van zo’n bijzondere man…

Er zijn er meer! Voor het diner gaan we deze avond naar het woonhuis van Chip en Dan, het echtpaar wat nu de baas is over Satemwa. Chip is de zoon van de oprichter van Satemwa tea estate (in 1923), 86 jaar oud, vol ervaring en onder het genot van een lekker glas wijn 😉 hangen we aan zijn lippen om zijn jeugdherinneringen aan te horen en de geschiedenis van Satemwa. Ook zijn kijk op de toekomst van de thee in Malawi is scherp. We maken kennis met de derde generatie op deze theeplantage, Alexander met zijn vrouw en 2 kinderen. Na een enerverende avond en achter in de 4×4 komen we veilig weer ‘thuis’.

Dag 3                                                                                                                                                                                                                                     Een dag regen waarin we de koffie plantage van Satemwa bezoeken. Ook zeer de moeite waard!

Dag 4                                                                                                                                                                                                                                         We ontmoeten Mr. Mandala. Hij is de manager die verantwoordelijk is voor alle certificeringen. Satemwa gelooft in gelijke kansen voor mannen en vrouwen en stimuleert vrouwen ook om hieraan te werken. Op dit moment werken er 5 vrouwen in het management van Satemwa! Er werken door het jaar heen zo’n 1600-2500 mensen waarvan er 700 vrouw zijn. Mr. Mandala vertelt ook over het sociale programma van Satemwa, over de school, het ziekenhuis en het verstrekken van geneesmiddelen. Malawi is een land met een percentage HIV positieve inwoners van 14%. Satemwa zorgt voor kosteloze HIV remmers. De certificaten van Satemwa bestaan uit: Fairtrade, UTZ en Rainforest Alliance. Satemwa is de eerste theeplantage die Fairtrade gecertificeerd is en daarbij ook de Smallholders!

 

Van extra geld wat hierdoor beschikbaar komt, profiteert niet de boer zelf, maar de hele samenleving. Er is bv een brug voor gebouwd, waterputten geslagen, ambulance vervoer, en een bus gekocht zodat vervoer makkelijker wordt en de leerkrachten krijgen ook tijdens bv zwangerschapsverlof een bedrag doorbetaald. De samenleving beslist dan ook wat er met het geld gebeurt. We bezoeken de school. Daar zijn 15 leerkrachten, 11 klassen  en 900 leerlingen. Je kunt je wel voorstellen dat dit volle klassen zijn. (soms wel 110 leerlingen in 1 lokaal) Kinderen zitten op de koude vloer, hebben geen schrift of schrijfmaterialen en leren door de leerkracht te herhalen. De sfeer op school is gezellig, er wordt veel gezongen en ook wij worden toegezongen. We kunnen niet achter blijven en geven een serenade van “hoofd, schouders knie en teen”. We vinden gelukkig bijval door de kinderen 🙂 Kinderen die boven gemiddeld presteren krijgen de kans om naar school te gaan in Blantyre. Hier wordt ook de ‘Fairtrade’ bus voor ingezet. We sluiten de avond af met een wandelingetje tot we de zon onder zien gaan in de bergen met een kop thee in de hand…

Dag 5                                                                                                                                                                                                                                    Het regent weer en de zandwegen veranderen in modderpoelen. We glibberen kilometers naar de verharde weg. We gaan naar de Auction! Het is hier alleen een papieren veiling. De enige in Malawi. Twee keer per week wordt hier thee verhandelt. De teabrokers hebben de toegestuurde teasamples geproefd en bieden nu tegen elkaar voor de beste prijs. Pfff, wat gaat dat snel het is voor ons leken niet eens bij te houden! We mogen napraten met de veilingmeesters en de teabrokers. Malawi kent maar 1 plukseizoen, waarbij bv Kenia er 2 heeft, en ook de klimaatverandering waardoor droogte een probleem wordt, wordt hier zichtbaar. We bezoeken het oudste huis in Blantyre uit de koloniale tijd, het Mandala House en eten lekker cake. Ook verkopen ze leuke souvenirs voor het thuisfront. We leren over de geschiedenis van thee waarbij sociale en landbouwkundige programma’s een grote rol spelen. We lunchen traditioneel Malawiaans. Een buffet van verschillende groenten, vlees en maisballen.

We gaan Gijs bezoeken. Hij is een Nederlander die voor een van de grote bedrijven thee inkoopt. We mogen mee cuppen, we zien de thee opslag en het vervoer. We drinken thee op een prachtig uitzichtpunt, dineren in een pizzeria en stappen de bus weer in om naar een grote CTC theefabriek te gaan van Lujeri Tea Estate. Door de regen glibberen, glijden en hobbelen we er naar toe, hopend dat de bus heel blijft! Indrukwekkend, in een ruk, binnen een paar uur tijd doorlopen de theeblaadjes van vers, fris groen een proces van verwelken, snijden, oxideren, snijden, oxideren, snijden (CTC) in steeds kleinere stukjes waarna er in een grote cabine met hete lucht gedroogd wordt en de thee hierna gesorteerd en verpakt! Grote houtkachels staan buiten om de hitte hier voor op te wekken. Moe en weer een ervaring rijker stappen we weer in de regen in de bus. De vraag is of de bus of thuis kan brengen door de ondertussen bijna onbegaanbare wegen van de regen… De bus loopt vast op een hellinkje, we glibberen wat naar beneden en stappen uit. Proberen met je pick up nog verder te komen maar dat lukt ook niet… De benenwagen met zaklampen van onze telefoons, glibberen en glijden we naar huis. Huis? Wat zijn de lichtjes in de verte? Niet ons huis…. VERDWAALD in Afrika! De telefoon redt ons en na wat aanwijzingen glibberen we moe en voldaan toch ons bedje in 🙂

Dag 6                                                                                                                                                                                                                                                 Vandaag gaan we plukken onder leiding van Alexander en zijn kinderen. Ze weten precies wat ze moeten doen. Dat denken wij ook na onze ervaringen in India, China en Japan maar het gaat hier WEER anders!  We nemen onze geplukte thee mee naar de fabriek en realiseren ons opnieuw dat we het er niet best af zouden brengen alstheeplukker. Het tempo ligt erg laag! We mogen de buit in de verwerkingsbakken leggen en schrijven onze naam er bij 🙂 We proeven ondertussen koffie, zien het roosterproces en gaan op fieldtrip naar een van de Smallholders van Satemwa. Ze laten zien wat ze doen, kweken kruiden voor Satemwa en mosterdsla om te eten. We horen hier eindelijk wat alle werkers op de plantage steeds eten langs de weg. WE zien bergjes witte vezels liggen maar weten niet wat het is… Suikerriet! De stengel is hard maar binnenin is het zachter, sappig en zoet!

Ons diner bestaat uit BBQ, klaargemaakt door Alexander. Het vuur is lekker warm en de verhalen van Alexander houden ons geboeid tot we moe en voldaan zijn en afscheid nemen

Dag 7                                                                                                                                                                                                                                                           We gaan zelf thee maken! van de blaadjes die we gisteren geplukt hebben en nu verwelkt zijn. Dit is een belangrijke stap in het proces want de chemische reactie die op gang komt is belangrijk voor de smaak van de thee. Hierdoor kunnen we er geen witte thee van maken, het blad is daarvoor nog niet ver genoeg verwelkt. Het wordt een zwarte thee die we zelf met de hand mogen rollen. We laten hem daarna met rust om te oxideren waarna hij in de oven wordt gedroogd.

 

We mogen proberen om de Zomba Pearls na te maken. Met een simpele handbeweging van 2 leaves and a bud draaien op de ondergrond zou er een mooie losse parel moeten ontstaan. Dat lijkt makkelijk als de Malawiaanse dames het voor doen! Dat is het alleen niet. We krijgen ze vrijwel niet goed en dat terwijl er normaal 500 gram droge thee per dag van wordt gedraaid! We picknicken na een fantastische rit door de theevelden op de picknickplaats van Satemwa, een prachtig uitkijkpunt op Thyolo Mountain over de uitgestrekte theevelden. De rest van de middag zijn we vrij om aantekeningen compleet te maken met elkaar. Als afscheid dineren we in Huntingdon House…

Dag 8                                                                                                                                                                                                                                              Op naar National Parc Liwonde! Vroeg op, een 4 uur durende rit voor de boeg. De laatste blik op de prachtige theevelden. Ik had hier wel willen blijven in plaats van het National Parc. Ik ben mezelf hier een paar keer flink tegen gekomen. De armoede, soms uitzichtloosheid. Waar leef je voor? Kansen….. je moet maar geluk hebben!

De rit wordt wat langer. We verdwalen op de oneindig lijkende zandwegen. Kleine hutjes waar mensen proberen hun verbouwde etenswaren te verkopen of te ruilen met de buren. Water ver weg. Mensen die op de ‘stoep’ van hun hutje zitten te staren. Waar denken ze aan? Kinderen die scanderend langs de bus rennen en money, money roepen. Het voelt niet goed. We zijn op weg naar een resort! Laat maar, draai maar om. Laten we naar huis gaan….

We komen aan op het National parc en steken met een bootje de rivier over. Voordat we de koffers in de boot hebben zien we hoe een aalscholver de kop afgebeten wordt door een aap! Ons verblijf is een luxe huisje met een prachtig groot bed waar een handdoek, opgevouwen als een zwaan, klaar ligt. Het lijkt wel de huwelijkssuite in een luxe hotel. Als we de tuin in lopen komen we aan de rivier. Hier liggen de nijlpaarden en de krokodillen. We maken een riviersafari en zien de grote dieren van dichtbij. Ook olifanten! Dit is heel bijzonder! Na het diner, maken we een game drive. We zien de meest mooie dieren van dichtbij. Ik vind de grote Kudu heel mooi met zijn gedraaide horens en het wrattenzwijn 🙂 We wachten aan de rand van de rivier, waar een nijlpaard rondplonst, op de vallende duisternis onder het genot van thee en iets lekkers. Ook de rit in het donker is spannend ookal zien we dan niet zoveel meer. De dieren verstoppen zich.. Dit had ik niet willen missen! Het is zo’n andere kant van Malawi en ben blij dat ik dit gezien heb. De volgende morgen worden we wakker door en olifant die achter ons huisje aan en boom staat te knabbelen. Hij tettert een keer. Tijd om naar huis te gaan!

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *